Interview

Interview with Presidential Communications Operations Office Secretary Martin Andanar (Ito ang Radyo Patrol, DZMM by Ruby Tayag & Noel Alamar)

SEC. ANDANAR:                            Magandang hapon po, Noel at Ruby.

RUBY:                                                 Good afternoon, sir.

SEC. ANDANAR:                            Good afternoon po sa lahat ng nakikinig sa atin dito sa DZMM.

NOEL:                                                                  Oo. O iyong gandang boses na ‘yan, dapat nakikita rin iyon gandang lalaki. Dapat sa susunod live ka dito eh (laughs).

SEC. ANDANAR:                            Oo… hindi nataon lang kasi Noel na ako’y nandito sa Surigao City ngayon, dahil kahapon ay inilunsad natin ang Provincial Communications Officers Network dito sa Surigao at Butuan City. Itong PCO Net, ito po ay iyong mga PIO sa mga probinsiya na huling kinonvene (convene) ni Pangulong GMA noong 2004. Oh so, binubuhay natin ito para mas mabilis po, mas madaling mag-disseminate ng information mula sa national level to the local level.

NOEL:                                                                  Oo. Maikuwento ko lamang sa inyo Secretary, noong kinonvene (convene) ‘yan ni dating Pangulong GMA noon, eh isa ako sa mga speaker na naimbita, oo.

SEC. ANDANAR:                            Ah, eh ‘di kailangan pala maimbita ka rin sa second convention, sa Davao naman.

NOEL:                                                                  Oo, anytime oo. And Secretary kaya kami napatawag, eh malapit na ang SONA.

SEC. ANDANAR:                            Opo.

NOEL:                                                                  Oho. Ano ba ang inaasahan ng taumbayan, saan kaya sesentro ang speech ni Pangulong Duterte? Sa droga, sa korapsyon, sa programa o iyong kaniyang nagawa sa loob ng isang taon?

SEC. ANDANAR:                            Alam mo kasi Noel at Ruby, ang tema talaga ng SONA ay a comfortable life for all. Ito iyong binanggit ni Presidente noong nakaraang taon pa. Ang comfortable life for all, sa ilalim nito ay prosperity for all, law and order at peace. Ngayon, expect po natin na eh talaga namang magiging meaningful itong SONA na ito, sapagka’t hindi po all technical. Hindi tulad the last SONA na teknikal. Ngayon po ay, talagang iyong mga proyekto na naramdaman ng mga beneficiaries ang mababangit dito sa SONA, bukod sa, of course iyong plano ng ating Pangulo for the next five years.

So expect that the SONA of course will be, siguro mas hahaba nang konti lang. Kasi noong last year po kasi eh wala pa tayong ganoong accomplishments dahil kauupo lang ni Pangulo, at ngayon marami nang accomplishment at marami na ring nag-benefit sa naging mga proyekto po ng ating Pangulo.

NOEL:                                                                  Oho. So I’m sure mababanggit diyan iyong kaniyang mga naging plataporma noong tumakbo ano. Iyong ano na kunwari, ano na iyong naging resulta ng war against illegal drugs; ano na iyong mga resulta doon sa war against corruption; at ano na iyong mga programa na isinulong ni Pangulong Duterte.

SEC. ANDANAR:                            Oo, lahat ng binanggit mo Noel ay posible na banggitin. Now remember na marami nang accomplishment, at the same time marami pa rin tayong gagawin. Kung maalala mo two days ago o three days ago, ay binanggit po ni Pangulong Duterte na may resurgence sa droga dito sa NBP.

NOEL:                                                                  Oo.

SEC. ANDANAR:                            So iyon problema na naman iyon, that is an issue at hand. Kasi noong habang papasok tayo dito sa SONA period, ang tinitignan natin iyong Marawi issue. Ngayon binanggit ni Presidente na resurgence of drugs, so that is also possible na mababanggit as we go near or nearer the date ay posibleng ano, posibleng… hindi natin alam kung anong mangyayari, baka mayroong mga bagong issue na susulpot.

NOEL:                                                                  Oo. Nabasa ninyo na ba iyong draft, o mayroon bang speech na inihahanda ang Pangulo? Nabasa ninyo na ba iyong draft?

SEC. ANDANAR:                            Mayroon pong draft. Alam mo ito po ay halos more than one month na nating pinaghahandaan, lahat po, iyong production tapos iyong involved po sa pangangalap ng mga reports mula sa iba’t ibang ahensiya, ito po iyong Presidential Management Staff tapos iyong Office of the President, iyong writers’ pool, tapos iyong PCO for production. Marami pong inputs ang ating Pangulo, marami siyang inputs at ito ay malamang mababago pa ito on a daily basis kaya mahirap sabihin kung ano iyong talagang final. But then again, alam naman natin that the President does not want to be preempted in what he will say, just expect a meaningful SONA and expect an exciting one.

RUBY:                                                 Secretary, kanina nabanggit po ninyo na halos isang buwan ninyo nang pinaghahandaan. So more or less, may idea na po kayo kung gaano kahaba ang magiging SONA ng Pangulo?

SEC. ANDANAR:                            Ang masasabi ko lang Ruby, kasi… noong last year kasi wala pa tayong mga accomplishments ‘di ba, konti pa lang. I think noong papasok tayo ng SONA, isa sa mga EO na napirmahan niya iyong Freedom of Information. Pero marami pang EO na pinirmahan, marami pang ginawa, marami pang mga naging magandang epekto sa pag-ikot ng Pangulo sa ibang bansa at iyong war against hard drugs, etc., pamimigay din ng lupa sa mga magsasaka, I think more than 24 thousand hectares. Lahat ng ito ay—lahat ng departamento isusumite nila o sinubmit nila iyong mga gusto nilang maisama sa SONA. But at the end of the day, it will be the President who will decide. Now ang masasabi ko lang is that, kung pagbabasehan po natin iyong napakadaming accomplishments at iyong gagawin pa, so I am assuming na posibleng mas mahaba ang SONA this year.

NOEL:                                                                  Uhum, dahil five years pa si Presidente, posibleng iyong kaniyang mga programs for the next five years eh… ewan ko, maaaring isama rin niya, hindi ko alam ano.

SEC. ANDANAR:                            Opo, at hindi natin alam kung mayroong mga bagong polisiya si Pangulo na iniisip niya, na gusto niyang i-introduce sa ating lahat, sa buong sambayanang Pilipino and that is very possible. And kilala natin si Presidente, ano siya eh, he is full of surprises and at the same time, kapag very passionate siya sa isang idea, biglang mag-a-adlib iyan si Pangulo. At maganda ‘yan, kasi it only means that he is very passionate about a certain topic or a certain issue.

RUBY:                                                 Uhum. Mag-e-expect po ba kami ng audio-visual presentation from the President?

SEC. ANDANAR:                            Ah sa ngayon kasi Ruby, noong nag-meeting kami we presented the idea kung mag-o-audio/visual presentation, pero hindi pa ito naa-approve. Iyong na-approve lang dito Ruby, iyong… mayroon kaming mga brochure na photos, it’s a photo brochure basically na ipamimigay namin sa gallery. We are just deciding now if we will give the photo brochure sa entrance ‘pag papasok sila or ‘pag palabas na.

RUBY:                                                 Ano pong laman noong photo brochure na iyon?

SEC. ANDANAR:                            Ito po iyong mga beneficiaries ng Pangulo sa mga proyekto niya. Ito po iyong mga working shots, even the beneficiary themselves na tumatanggap ng kanilang… iyong benepisyo na, iyong kanilang nakukuhang mga ano, for example sa PCSO, iyong lupa, tumatanggap ng mga ayuda mula sa gobyerno, at iba pang mga proyekto ng Pangulo na na-implement na based on the promises of the last SONA.

RUBY:                                                 Oo, okay. Secretary iyon pong pagtatapos kasi ng dekalarasyon ng martial law diyan sa Mindanao—

NOEL:                                                                  Sa Mindanao, oo.

RUBY:                                                 Babagsak po ng July 23, and iyong SONA ng Pangulo ay July 24. So ine-expect po ba natin na mata-tackle ito sa kaniyang SONA, at iyong paghingi niya ng extension for martial law or before the SONA po?

SEC. ANDANAR:                            Actually Ruby, even iyong paghingi ng extension ng martial law ay hindi pa naman sigurado ‘yan. We don’t know if the President would even ask for the extension of martial law, kasi nakadepende ‘yan sa assessment ulit ng Armed Forces of the Philippines. Now if martial law ends on the 23rd and palagay ng AFP hindi na kailangan na i-extend, then that will happen. Now kung ang magiging payo naman ng AFP ay i-extend, then let’s just wait for the President kasi siya talaga ang huling ano dito, ang huling…

NOEL:                                                                  Decision, kumbaga.

SEC. ANDANAR:                            Opo, opo… he will have the last say.

RUBY:                                                 Uhum. Kasi nga po nabanggit ng Pangulo, iyong 10 to 15 days ‘di po ba? Kasi kung kukuwentahin natin iyong 15 days mula po noong sinabi niya iyon, mukhang lalagpas ng 26. So kung mag-e-end ng 23, may additional 3 days, so parang extension lang po ba ng 3 days ito?

SEC. ANDANAR:                            Oo, binanggit ni Presidente iyong 10 to 15 days, tapos iyong binanggit niya doon sa Camp Aguinaldo during the NICA, 15 to 20 days. Now… kasi nasa AFP ‘yan eh, kung kailangan talaga nila na i-extend iyong martial law or maybe they can do it without martial law already kasi nabawasan na naman iyong kalaban na… oh it’s really up to them. I think, let’s just wait for the day, sa July 23, if the President asks for it then that’s a new story. Then ‘pag hindi naman, that’s another story for all of us.

NOEL:                                                                  Another story, oo.

RUBY:                                                 Pero ine-expect po ba natin na magkakaroon ng briefing sa Pangulo itong next week siguro bago mag-SONA, para malaman kung hihingin po niya talaga formally iyong extension or not.

SEC. ANDANAR:                            Ano naman kasi Ruby at Noel, halos araw-araw naman ang briefing na binibigay sa Pangulo. Iyong mga reports na nanggagaling sa AFP, nanggagaling sa NICA, nanggagaling sa NSC. So in terms of briefing, kung ano talaga… kung i-extend ba ‘to, I’m sure magkakaroon ‘yan.

NOEL:                                                                  Okay, sige ho. So Secretary, we wish you good luck and after the SONA, muli kaming makikibalita sa inyo.

SEC. ANDANAR:                            Yes, bago mag-SONA siguro, on a Saturday…

NOEL:                                                                  Oh bago mag-SONA, oo tama.

SEC. ANDANAR:                            Puwede po, mag-usap tayo.

NOEL:                                                                  Sige…

RUBY:                                                 Ay teka muna Secretary, nabitin ako. Noong unang SONA ng Pangulo, may nag-direct noong kaniyang SONA.

NOEL:                                                                  Ayun, ‘yun, oo, oo.

RUBY:                                                 Sino po ba magdi-direct ngayon?

NOEL:                                                                  Iyon bang dati uli?

SEC. ANDANAR:                            Opo, si Director Brillante Mendoza muli iyong magdi-direct nito, dahil nagpahiwatig naman siya ng interes at sabi niya… siyempre unang-unang inisip ko kung kaya ba natin bayaran dahil noong una ay libre po.

NOEL:                                                                  Ah, libre ba ‘yun? Oo…

SEC. ANDANAR:                            So hindi siya magpapabayad, and then the director also, will adjust some of his shots kasi ang alam ko some of the shots were criticized last year. And let’s expect another Brillante Mendoza show this coming July 24. And I know that this coming weeks ay mayroong technical meeting sa Lower House ang ating technical group.

NOEL:                                                                  Siguro naman eh well-taken/noted iyong mga nangyari, iyong mga criticism noong nakaraan ano. Eh siguro naman ay bibigyan ng konsiderasyon ngayon iyon ni Direct.

SEC. ANDANAR:                            Oh yeah, of course. Alam mo naman si Direct Brillante Mendoza is such a professional person, Cannes Film Festival Award winning director. I think iyong shot na na-criticize, iyong shooting up ‘di ba?

NOEL:                                                                  Oo, iyong paitaas.

SEC. ANDANAR:                            So… oh I don’t think that will happen again, iyong shooting up na shot. Because also iyong Kongreso po kasi, nagbigay ng mas malaking leeway for Director Mendoza para makagalaw iyong kaniyang camera habang papalakad ang Pangulo papuntang entablado.

NOEL:                                                                  Yeah, last question. I understand magkakaroon din ng mga interpreters para doon sa mga foreign dignitaries?

SEC. ANDANAR:                            Oo, tama po iyon. Magkakaroon po tayo ng mga interpreters na isang English, pero iyong interpreter kailangan mga nakakaintindi rin ng Bisaya at Tagalog. Mayroon din po tayong Mandarin, Nihongo, Spanish, opo… we’ll see if we have Russian and French. Basta, we will finalize it within this week.

RUBY:                                                 Ito na lang po, tanong po noong paborito ng Malacañang Press Corps (laughs), si Vanz Fernandez po. Iyong damit daw ng Pangulo… hindi masyadong partikular ang Presidente sa ano eh, mga damit niya eh, ‘ayan. Mayroon po bang kakaiba (laughs)?

SEC. ANDANAR:                            Oo, sa barong ng Presidente… eh kasi alam ko po mayroon dalawang paboritong designer ang Pangulo eh, isa taga-Davao, isa din taga-Cagayan De Oro. So we will see kung sino sa dalawa ang gagawa ng barong ng ating Pangulo, magto-toss coin ba iyong dalawa. Pero sigurado ako, simple po ang magiging suot ng Pangulo at he will never encourage a fashion show at the Lower House.

RUBY:                                                 Oo, oo. Eh mababanggit ho kaya iyong—State of the Nation ito ‘di ba, iyong state of health naman ng Pangulo?

SEC. ANDANAR:                            (Laughs) Rest assured ang ating Pangulo po ay malusog.

NOEL:                                                                  Malusog, okay.

RUBY:                                                 Sige po, marami pong salamat sir.

NOEL:                                                                  Maraming salamat, oho.

SEC. ANDANAR:                            Maraming salamat, Ruby at Noel. Mabuhay kayong dalawa. Thank you, DZMM. Thank you po.

NOEL:                                                                  Okay. Mga kaibigan, Secretary Martin Andanar, Presidential Communications Operations Office ng Malacañang.

                ###

Resource