Press Briefing by PCOO Sec. Sonny Coloma
Press Briefing Room, New Executive Building, Malacañang
28 June 2016

OPENING STATEMENT:

SEC. COLOMA: Magtanungan muna tayo. Kasama ko lang sa ngayon ang aking mga katulong at kaagapay sa paglilingkod sa inyo: sina Undersecretary Rey Marfil, Assistant Secretary Paulo Espiritu, sila ang tuwirang tumutulong at gumagabay sa inyo araw-araw, gabi-gabi, kasama pa sa weekends; at nandito rin ang ating Undersecretary for Finance and Administration ng PCOO si Usec. Jess Yu at ang isa pa nating kasama at katulong si Ginoong Zandro Sison na ipinahiram ng Social Security System.

Handa na akong sagutin ang inyong mga tanong para sa araw na ito.

QUESTIONS AND ANSWERS:

Shiela Frias (IBC-13): Good afternoon, Sec. Sec, what are the plans of President Aquino after his departure honors on Thursday will he be going straight to Times or will he be attending the Thanksgiving party of VP-elect (Leni) Robredo?

SEC. COLOMA: Ang batid ko lang pagkatapos ‘nung magaganap dito sa Palasyo ng Malakanyang na may partisipasyon si Pangulong Aquino, siya ay tuwirang magtutungo sa kanyang tahanan sa Times Street, Quezon City. 

Pero bago ‘non, gagampanan niya ‘yung kanyang tungkulin bilang Pangulo ng naaayon sa tradisyon. Makikipagpulong siya sa President-elect Rodrigo Duterte sa Malacañan Palace at pagkatapos din nito siya ay gagawaran ng departure honors ng Armed Forces of the Philippines doon sa loob ng Malacañan Palace grounds at pagkatapos naman ‘non siya ay magtutungo na sa kanyang sasakyan para siya ay lumisan na sa kanyang naging tanggapan sa nakaraang anim na taon. 

Iyan po ang konsepto ng magaganap sa araw ng Huwebes, ika-30 ng Hunyo.

Nel Maribojoc (UNTV): Follow up lang po, magkakaroon po ba ‘yung tradisyon na salubungan nila ng incoming and outgoing. Parang sa Duterte camp ang sinasabi nila may parang bersyon na mangyayari na ganung senaryo, meron po bang ganun?

SEC. COLOMA: Ayon sa impormasyon na ibinigay sa akin ‘nung mga kinatawan natin sa transition team, si Executive Secretary (Paquito) Ochoa ay itinalaga sina Ambassador Marciano Paynor Jr. at Ambassador Celia Anna Feria na head ng Presidential Protocol Office na maging kinatawan ng pangkat ng Aquino administration. 

At ‘yung inilahad ko sa inyo ‘yon ‘yung konsepto, traditional kasi ‘yung pagkikita ng pangulong magtatapos ng kanyang termino doon sa pangulong magsisimula ng kanyang termino pagkatapos manumpa. They will have a one-on-one meeting inside the Palace after which President Aquino will move downstairs to the Palace grounds where he will be given departure honors and then he will troop the line, merong honor guard from the AFP. 

Iyan pong inilalahad ko sa inyo ay conceptual plan, subject to finalization by the committee composed of representatives of both the outgoing and incoming administration.

Vic Somintac (DZEC): Good afternoon, Secretary. Ngayon ko dapat itanong ‘yung nauna kong itinanong sa inyo. Ito na po ‘yung pagwawakas ng inyong pagganap ng inyong tungkulin bilang isa sa mouthpiece ng Pangulong Aquino. Sa scale of 1 to 10, Secretary, paano niyo ira-rate ‘yung pagganap ninyo ng tungkulin bilang tagapagsalita ng Pangulong Aquino?

SEC. COLOMA: Mainam po siguro sa halip na ako ang gagawa niyan na parang ang itsura niyan ay pagbubuhat ng sariling bangko o false modesty, kayo na na aking nakaniig at nakatrabaho sa loob ng mga nakaraang taon ang nasa pinakamabuting posisyon na magbigay ng sarili ninyong assessment dahil lahat naman ‘nung ginagawa namin dito kabilang na sina Usec. Rey, Paulo, Usec. Yu, Zandro at ang aking buong pangkat, iyon naman ay bilang bahagi ng aming tungkulin na makipag-ugnayan sa inyo dahil mahalaga ito na maganap para makapagbigay tayo ng napapanahong impormasyon sa publiko. 

Kaya siguro kayo na lang ang magturing, wala naman akong karapatan na gumawa pa ng ganyang bagay at hindi naman makabuluhan iyon para bang para sa sarili ko lang na layunin iyon. Mas maigi na kayo na napaglingkuran kayo na mismo ang magsabi kung paano ‘yung naging karanasan ninyo sa aming panunungkulan.

Mr. Somintac: Sir, one last follow up. Bakit po sa huling yugto ng panunungkulan ni Pangulong Aquino kayo na lang po ang nagsasalita at wala na po si Secretary (Edwin) Lacierda at Undersecretary (Abigail) Valte?

SEC. COLOMA: Ang batid ko lamang ay patuloy naman silang naririto sa ating gusali at para sa akin naman ang mahalaga ay magampanan ‘yung tungkulin. Hindi naman partikular kung sino ang nagsalita. 

Ang importante meron kayong kailangang impormasyon ay mayroong isa sa amin na handang ibigay iyon sa takdang panahon na kinakailangan ninyo. So iyon lamang ang aking masasabi hinggil sa bagay na iyan.

Aurea Calica (The Philippine Star): Sir, without being too diplomatic about it, paano niyo po ide-describe ‘yung media coverage sa Aquino administration? And how do you handle — katulad ko kung minsan bastos talaga ako… [laughter]

SEC. COLOMA: Pwede kayang mamaya na mukhang naisama ko sa aking draft message. 

Ms. Calica: Sige, sir, sige, sige.

SEC. COLOMA: Palagay ko…

Ms. Calica: Hindi ba ganun naman lagi iyon hindi ba kapag sa heat of the moment kasi Pilipino rin naman kami ‘di ba?

SEC. COLOMA: Bagay na bagay ang iyong mga piniling kataga.

Ms. Calica: Kapag may mga issue ‘di ba?

SEC. COLOMA: Parang may hawig doon sa ihahatid kong kataga mamaya.

Ms. Calica: Mocha Uson, I hope you are listening. [laughter]

Joel Egco (The Manila Times): Sir, good afternoon. Anyway, good luck. My question po is — the incoming…Iyong thoughts niyo po doon sa plano ni incoming PCO (Presidential Communications Office) Secretary Martin Andanar na i-subsume ‘yung mga ibang — what’s this? Because the PCOO ‘yung Comm Group po nagkaroon siya ng image before na “three-headed monster” ‘di po ba? Sa tingin niyo po katulad ngayon kayo na lang po ang head na nahaharap namin, ‘yung dalawa hindi na namin alam kung nasaan. So parang iyon po ‘yon. Tama po ba ‘yon? Your thoughts lang po doon. Would the Comm Group be better?

SEC. COLOMA: Mayroong laya at karapatan ang bawat administrasyon na tukuyin kung paano nito gustong gampanan ang kanilang tungkulin at kung pumili sila ng isang kaparaanan na naiiba sa inabutan nila, sila naman ay malayang magagawa iyon at iyon na lamang tuwirang karanasan ang magpapatunay kung ano ‘yung mas mahusay na kaayusan.

Para sa amin naman matatanong din niyo sina Usec. Rey at Usec. Jess, sa amin naman ay hindi kasing halaga — well, mahalaga ‘yung organization siguro pero mas mahalaga pa rin paano ba nagagampanan ng tanggapan namin ‘yung tungkulin nito na makapaglingkod? Kasi kahit naman maganda ‘yung drawing sa organization, ang panukat din niyan ay ‘yung sa aktwal na paghahatid ng serbisyo. So, siguro parati na lang tayong naghahanap nang pinakamainam na kaayusan na makakapaghatid ng pinakaepektibong serbisyo.

Mr. Egco: Sir, follow up to that. I think it was former Senator (Francisco) Tatad, long before ‘nung bago pa lang who said that ‘yung Comm Group set up noon is an “experiment that was bound to fail”. So, now that you are in the final days po as PCOO (Presidential Communications Operations Office) Chief, tama po ba si Senator Tatad that time or successful naman po ang PCOO bilang an organization with three heads?

SEC. COLOMA: Hindi ‘yung ganung klaseng pananaw sana din huwag nating kalimutan na ang pinakaimportanteng tao diyan sa pinag-uusapan natin ‘yung principal at ang principal ay ‘yung Pangulo. Iyong Pangulo natin malawak ‘yung kanyang sinasakupang larangan: lahat ng aspeto ng ating buhay bilang Pilipino, pananagutan niya iyon.

Kaya pumili siya ng mga tao, pumili din siya ng…Hinubog niya rin ‘yung isang organisasyon na sa kanyang pananaw iyon ang makapaghahatid ‘nung dapat niyang ihatid. Kaya siguro dapat lang ay kilalanin natin iyon na siya naman ang mahalagang — kumbaga principal actor dito sa buong prosesong ito at kami naman ay tagasunod niya, tagapagpatupad kami kaya nga ang tawag sa mga miyembro ng Gabinete “alter-ego”, “the other self”. 

Iyon talagang self o principal ay ‘yung Pangulo mismo at inaatasan niya ‘yung kanyang mga miyembro ng Gabinete na gampanan ‘yung mga responsibilidad niya sa bawat larangan. Kaya para sa akin, iyon ang pinakamahalaga. 

Ano man ang sabihin ng anumang kritiko, hindi naman siya ‘yung nandoon mismo sa arena, hindi naman siya ‘yung nakasalang, hindi naman siya ‘yung may pananagutan sa taumbayan kaya ‘di ba’t makatwiran lang pagbigyan natin ‘yung Pangulo dahil siya ‘yung  may responsibilidad, siya ‘yung merong pananagutan kaya kung ano ‘yung gusto niyang kaayusan, tulungan natin siya sa pinakamainam na paraan. Sa lahat naman ng pagkakataon iyon lang ang ating inisip.

Mr. Egco: Final po, your word or your advice to incoming Secretary Andanar although unsolicited?

SEC. COLOMA: Siguro pakinggan niyo na lang ‘yung sasabihin ko baka meron nang hawig din iyon.

Rocky Ignacio (PTV-4): Sir, pero ano ‘yung most challenging na insidente na nangyari sa inyo as PCOO (head) and at the same time parang naging kayo na rin ‘yung presidential spokesperson kasi?

SEC. COLOMA: Marami yata ‘yun. Hindi lahat naman ‘nung hinarap nating issue ano, may elemento ng challenge. Siguro hindi makakaila isa sa pinaka-challenging, 55 days pa lamang sa paglilingkod naganap ‘yung Luneta hostage-taking, August 23. Naaalala din ni Usec. Rey ‘yun dahil ‘nung hapon na ‘yun, ‘non pa lang kami nanumpa sa tungkulin. ‘Di ba, Rey? August 23, 2010. 

Noon pa lang kami nanumpa. 

Nag-briefing pa ako dito noon. Tapos, takbo ako doon sa Rizal dining hall o sa state dining room for the oath-taking. Tapos, balik na naman ako sa PIA (Philippine Information Agency), meron akong pulong doon. Balik dito. Minonitor nga ‘yung naganap sa Luneta. 

Batid niyo rin naman sa mga highlights na ginawa ninyo, ano-ano ‘yung mga highlights ng ating panunungkulan. Meron tayong Papal visit, may APEC (Asia-Pacific Economic Cooperation) hosting tayo, may mga mabibigat na usapin katulad ‘nung DAP (Disbursement Acceleration Program), Mamasapano.

Weng dela Fuente (Net25): Sir, six years after, may regrets ho ba na dapat you should have communicated this message doon sa public kasi hindi naman ho talaga madali dahil may mga… Pag-upo po ninyo may mga parang intramurals din inside. So ano ‘yung masasabi ninyo na dapat nagawa pa to communicate the message of the President sa public na hindi nagawa?

SEC. COLOMA: Doon sa isa sa mga exit interviews sa kanya ‘no, sinabi ng Pangulo na parating “the choice has always been to be doing and/or communicating”.

Kasi nga kapag nag-ukol ka ng panahon doon sa communicating, medyo mababawasan din ‘yung panahon mo doon sa doing. At ‘yung doing napakalawak talaga ‘non e. Tayo dito, nandito tayo sa tanggapang ito araw-araw, we are able to view it only from a certain prism or point of view. ‘Yung Pangulo, sabi nga niya, para kang nanunuod ng 200 channels sa cable TV, sabay-sabay, sa iba’t ibang lugar nangyayari ‘yun. 

Kaya mantakin na lang natin, the depth and breadth of what the President must pay attention to, in a very intense way, everyday. Tapos tayo naman, mas okay ba na nagkukuwento tayo, nagsasalaysay? O tumutulong na rin tayo doon sa pagganap sa tungkulin? 

Doon sa aking pagtatalakay  — sa aking mensahe mamaya, kapag pinahintulutan niyo na akong i-deliver ‘yun, ikukuwento ko na marami din naman akong pinagkaabalahan bukod doon sa pakikipagkita sa inyo dito araw-araw. 

Hindi lang naman ito ‘yung suliranin na aking hinarap. Hindi — ‘yung generic ‘yun. Hindi lang ito ‘yung hamon. Cross out natin ‘yung suliranin.

Ms. dela Fuente: So, sir no regrets?

SEC. COLOMA: Hindi, ‘yung tanong mo na “no regrets”, baka mauwi tayo sa pagkanta ng “My Way.” ‘Di ba? Sabihin natin, “Regrets, I’ve had a few.” Kayo na magpatuloy ‘non. 

Hindi, wala naman. Ang aking categorical answer, no regrets.

Marie Peña-Ruiz (Radyo ng Bayan): Secretary, how could you survive six years. Kasi usually ‘yung mga press secretaries ang lifespan lang nila parang two years, three years, ganon.

SEC. COLOMA: Well, for the record, ang pinakamahaba si Secretary Tatad, 11 years. Kaya lang, medyo iba naman ang sitwasyon noon. 

Well, ang answer ko doon, Marie, unang-una, mahalaga ‘yung kalusugan ‘di ba. Kasi kung hindi ka malusog, absent ka, ‘di hindi mo nga magagawa ‘yon. 

Pangalawa, ‘yung pagmamahal ng pamilya. ‘Yung support of family, my wife, my daugher and ‘yun… Closely knit family kami. Kasya kami sa isang kwarto ng hotel. ‘Yun, mahalagang bagay ‘yun at siyempre, importante din ‘yung panalangin. 

Deo de Guzman (RMN): Sir, ano pa ‘yung mga lessons na learned, personally and ‘yung mga lessons din po na maituturo niyo doon sa incoming secretary?

SEC. COLOMA: Tamang-tama ‘yang tanong mo dahil sasagutin ko ‘yun sa aking mensahe. 

Lei Alviz (GMA-7): Sir, bukod po sa event mamaya sa PNP. Ano pa pong ibang trabaho ‘yung pagkakaabalahan po ni Pangulong Aquino sa huling dalawang araw niya po?

SEC. COLOMA: Tiyak na tiyak ako na kapag nabatid na natin ‘yan, magmamadali pa si Paulo at si Usec. Rey sa paghahatid sa inyo ng media advisory.

Ms. Calica: Sir, meron akong ano… How much freedom do you enjoy from the President sa pagsagot sa mga tanong?

SEC. COLOMA: Si President naman ay hindi micromanager. During the past six years, lahat ng pagkakataon ay ginamit niya para malaman namin, kami sa Comm’s Team, ‘yung significance ‘nung mga events na nagaganap. 

Para maunawaan namin ‘yon. Isinasama niya kami sa mga meetings niya, kung saan tinatalakay ‘yung mga ‘yan. At dahil doon, alam namin ‘yung pinag-uusapan, naiintindihan namin ‘yon, nakakasagot kami ng maraming tanong na nanggagaling sa inyo at nagbibigay din naman siya ng observations kung paano naiparating ‘yun sa mass media at kung paanong mapapabuti ‘yun. 

Kaya constant naman ‘yung feedback and assessment between us and the President. He has always given us guidance at marami kaming natutunan mula doon sa kanyang pagtuturo din sa amin. 

Vanz Fernandez (Police Files): Sir, good afternoon. 

SEC. COLOMA: Good afternoon, Vanz. 

Ms. Fernandez: I’m not late. Nasa baba lang ako, sir. Within six years, na nasa under po kayo ng pamamahala ng ating Pangulong Aquino, there were times na medyo mainit ang ulo niya… Yes, sir. Medyo nag-aano ho ba kayo, napapagalitan kayo or what can you say with the President saying na, kasi included ‘tong dalawang “hidden presidential spokesperson,” na hindi nagpapakita, “hiding”. Oo, sir, “hiding” ano. Sir, what can you say ‘pag mainit ang ulo ng ating Pangulo, napapagalitan kayo minsan  sa mga mali-maling pagsagot sa media? Kasi there were times na allegedly na mali ang sagot.

SEC. COLOMA: Sisikapin kong masagot ‘yan na iyong ikatutuwa ang kasagutan. Batid naman ninyo na ako’y senior citizen na. Bago ako dumako dito sa gawaing ito, mahaba-haba na rin naman ‘yung aking karanasan sa paglilingkod sa iba’t ibang organisasyon. 

Ako rin naman ay sa mahabang panahon naging propesor, nagtuturo, na-expose din ako sa maraming iba’t ibang karakter at kaugalian. Ang masasabi ko lamang ay he was a very human and humane boss. Kailan man ay hindi naman siya nagmalabis. Well, napaka-gentlemanly ‘yung kanyang pagtrato sa lahat ng miyembro ng Gabinete.

At kung meron mang period na may mapapansin kang konting deviation, ay mauunawaan naman ‘yun dahil karamihan naman sa tinatalakay dito ay ‘yung mga mabibigat na usapin. At hindi naman kataka-taka na merong mga puntong darating na papasok doon ‘yung emosyon.

Pero sa lahat naman ‘non, maalala ninyo ‘nong panahon ng Mamasapano, tinatanong ako ninyo, “how is the President taking it?” Ang sinabi ko “with objectivity and equanimity.” ‘Yun ‘yung isang trato niya or trait that really stands out. ‘Yung nakakapag-focus siya, name-maintain niya ‘yung kanyang objectivity and equanimity.

Ms. Fernandez: Sir, ‘yung sa transition period ninyo ni — between the incoming PCO (Martin) Andanar, were you able to talk regarding this, ‘yung ginagawa niyong pagtulong being a public servant ‘yung mga public service na pwede po ba ninyong ibahagi sa kanila? Kasi alam po natin na marami po kayong natulungan na.

SEC. COLOMA: Lahat naman ng pwede kong ibahagi ay hindi ko naman ‘yun ipinagkait. I shared with him all the important things that I felt or I think I thought he should be aware about. Siya naman ay bukas sa mga ideya, gusto naman din niyang malaman kung paano siya magiging epektibong public servant. At ibinahagi ko naman sa kanya lahat ng aking nalalaman.

Ms. Fernandez: Including endorsement like the PCSO and health center?

SEC. COLOMA: Sinabi ko sa kanya na pagkaraniwan na maraming mamamayan, maraming empleyado ang humihingi ng tulong at kung ano-anong klaseng pagtulong ‘yun. At sinabi naman niya na handa naman siyang gawin din kung ano ang magagawa niya para makatulong.

Ms. Fernandez: Sir, in your own opinion, what can you say to PCO Andanar, nag-meeting sila within the media. Now, ano po ang kanyang rating sa media here in Malacañang? Kasi sa incoming President-elect Duterte, hindi ho kami makakapasok. Dito lang po kami sa NEB (New Executive Building).

SEC. COLOMA: Ang batid ko ‘nong huling nandito siya at nakapag-usap kami, Vanz, ay nakipag-pulong siya sa mga opisyal ng Malacañang Press Corps. ‘Di ba, tama ba ‘yun, Marie? Nakipagpulong na siya sa mga officers ng Malacañang Press Corps, and although I was not privy to what was discussed, sa tingin ko naman ay naihatid sa kanya ng mga opisyal ninyo kung ano ‘yung mga expectations from a press secretary. Naiparating niyo rin sa kanya kung ano ang expectations ninyo mula sa kanya. Sa tingin ko nga, ay bukas naman ang kanyang kalooban at kaiisipan hinggil diyan.

[Secretary Coloma delivers his farewell statement]

SEC. COLOMA: Magandang hapon sa inyong lahat. 

Sa pagkakataong ito, dalawang araw bago ganap na matapos ang panunungkulan ng administrasyon ni Pangulong Benigno S. Aquino III, tatlong bagay ang nais kong gawin: pasasalamat, pagninilay at pagpapaalam.

Una sa lahat, nais kong ipahayag ang aking taos-pusong pasasalamat sa inyo — ang mga kasapi ng Malacañang Press Corps. 

Sa pamamagitan ninyo, naiparating ng pamahaalan sa mga mamamayan ang balita at impormasyon hinggil sa mga mahahalagang polisiya, programa at patakarang hinubog at ipinatupad tungo sa patuloy na pag-unlad ng ating bansa.

Sa bawat oras, araw, at linggo —  24 by 7 by 52 —  matiyaga ninyong sinubaybayan ang mga aktibidad at pahayag ng Pangulo, hinggil sa kanyang tuloy-tuloy at walang humpay na pagtutok sa lahat ng kaganapan at usaping hinaharap ng bawat Pilipino, sa lahat ng sulok ng daigdig. 

Naging saksi kayo sa kanyang pagsisikap na mai-angat ang kabuhayan ng bawat Juan and Juana dela Cruz. Batid ninyo na para sa kanya, ang pinakamahalagang pagbabago na naisagawa ng kanyang pamumuno ay ang pagpapanumbalik ng pag-asa, tiwala, at karangalan sa pagkatao ng bawat Pilipino.

Malaking bahagi ng pagbabago sa pananaw at saloobin ng ating mga kapwa Pilipino at pati na rin ang pangkalahatang madla (general public) ay dahil sa pagtulong ninyo sa amin sa mahalagang gawain ng komunikasyong pampubliko. 

Ikalawa, pagninilay. Tatlong repleksyon ang nais kong ibahagi: Una, ang minimithing reporma ay maaaring matamo kung may malinaw na layunin at malakas na determinasyon. Batid ninyo na bukod sa gawain ko bilang Press Secretary, inatasan din akong mamuno sa mga government media organizations. Ikinagagalak kong iulat na naisaayos natin ang pamamahala ng People’s Television Network, National Printing Office at APO Production Unit. 

Ang inabutan nating sitwasyon ay pare-pareho, bangkarote at baon sa utang. Doon sa PTV, sira-sira ang kagamitan at ni walang pambayad na sweldo sa mga empleyado. 

Sa utos ng Pangulo, nakipag-ugnayan tayo sa Kongreso at naipasa ang Republic Act 10139 na naglalaan ng limang bilyong kapitalisasyon at nagpapahintulot na kumalap ng commercial advertising upang tustusan ang operations ng People’s Television Network.

Ngayon ay mayroon nang modernong kagamitan at sasakyan ang PTV. Nagumpisa na rin ang pagsasaayos ng bagong organisasyon nito upang maging mas epektibo sa pamamahayag. Dinatnan din natin ang malungkot na sitwasyon ng NPO. Tila ito lang ang natatanging national printing office sa buong daigdig na wala ni isang mahusay na imprenta o printing press. Ngayon, ang NPO ay mayroon nang sariling makabagong printing press at maayos na proseso. Dahil dito naimprenta ang balota para sa pambansang halalan ng 2016 sa record na 42 araw lamang. Ang NPO ay tinaguriang “Self Sustaining Agency” ng DBM (Department of Budget and Management) dahil kumikita ito nang sapat para tustusan ang pangsweldo at miscellanous and other operating expenses nito. 

Iyong APO naman ayon sa isang investigative report, ay tila ginawang private printing press na tagalimbag ng campaign materials ng mga opisyal nito at mga kamag-anak nila na tumakbo sa halalan noong 2010. Kaya’t hindi kataka-taka na umapaw ang pulang tinta sa pagkalugi. Nagluklok tayo ng propesyonal na pamamahala. Nakapagtatag ang APO ng isang high-security printing plant sa Lima Technology Park sa Malvar, Batangas at dito ngayon inililimbag ang mga BIR revenue stamps alinsunod sa Sin Tax Reform Law at mga electronic passports para sa Department of Foreign Affairs (DFA). 

Ano ang ating natutunan? Sa pamamagitan ng mabuting pamamahala, pwedeng maghatid ng mahusay, mataas at maipagmamalaking kalidad ng serbisyo publiko.

Ikalawang repleksyon: Hindi kailangang maging magka-away ang pamahalaan at media. Pwede namang magtulungan para sa kapakanan ng bansa. Mahalaga lang unawain ang konteksto at perspektibo sa pag-uulat ng balita at paghahatid ng impormasyon.

While it is true that it is the duty of media to be a watchdog of the public against possible government abuse, it is equally true that media can be a critical partner of government in public communication. 

Sa araw-araw na maraming lumulutang na maligalig at maselang usapin hinggil sa takbo ng pamahalaan, madalas ding naging kritikal ang media at naging hayag ang pagkontra o pagtanggi ninyo sa mga aksyon at pasya ng gobyerno. 

In the crucible of the day-to-day dynamics of our body politic, we engaged each other in spirited and intense discussions. All that we asked was for you to understand context and perspective.

After all, daily events that make the news need to be understood and appreciated as part of a bigger picture of our national reality. Even if you disagreed with us on many occasions, we continually asked you to give due consideration to government’s efforts to do the right thing and to decide on what’s best for our people not just for the immediate present, but for the long-term.

Through the ebbs and flows of public satisfaction and trust ratings, the President and the Cabinet endeavored to keep faith with the people’s mandate, ever mindful that indeed, “sovereignty resides in the people and all government authority emanate from them.”

Aside from context and perspective, it is vitally important that we remain committed to the truth. This means accuracy in news reporting and getting our facts right all the time. For if we report what is not true, or if we report without diligently checking our facts, don’t we run the risk of losing credibility?

Pasensiya na kayo kung madalas ang sagot ko lang sa inyo muna ay “need to verify” o “need to check.” Sana naunawaan ninyo kung bakit. 

I encourage you to continue working with your counterparts in government to ensure that in this age of digital technology, we are able to check all the facts that get into the news stories that we broadcast and disseminate.

Ikatlong repleksyon: patuloy nating itaguyod at pangalagaan ang kalayaan sa pamamahayag.

Finally, we need to reaffirm our commitment to freedom and democracy. In my younger days, I experienced first-hand the loss of my personal freedom as a political detainee under Martial Law. As a campus journalist, I witnessed a dark period in our history when citizens were deprived of freedom of expression and of the press. We must not drop our guard nor waver in our vigilance. Never again should there be prior restraint on the exercise of freedom of expression or of the press. 

Ito na ang wakas ng aking mensahe at panahon na upang magpaalam. Pansinin natin ‘yung kataga “paalam”. Hindi ba bukod sa kahulugang paghihiwalay ng landas, isinasaad din dito ‘yung pagbibigay-alam sa ating mga kaibigan at mahal sa buhay?

If I may quote Richard Bach the author of “Jonathan Livingston Seagull”: “Don’t be dismayed by good-byes. Farewell is necessary so we can say ‘Hello’ again. And meeting again, after moments or lifetimes, is certain for those who are friends.”

As many of us will be setting off on new directions and new destinations, allow me to share with you this Irish prayer for travellers: “May the roads rise up to meet you, may the wind be always at your back, and may the rains fall gently upon your fields. Until we meet again — after moments or lifetimes — may the good Lord hold you. — each and every one of you, all of us — in the hollow of His hand.”

At bilang pagwawakas, huwag nating kalimutan ang mga bersong ito mula sa “Handog” ni Florante, tutulain ko na lang: “Tatanda at lilipas rin ako, tayo, ngunit mayroong awiting iiwanan sa inyong alaala at isa’t isa — dahil minsan tayo’y nagkasama.”

Maraming salamat sa inyo mga kaibigan at naging kasama. Pagpalain tayo ng Diyos. Mabuhay ang mahal nating Inang Bayang Pilipinas! [applause]

Ms. Ruiz: Maraming salamat, Secretary Coloma and response from Bombo Reymund.

Reymund Tinaza (Bombo Radyo): Magandang hapon po, sir. On behalf ng Malacañang Press Corps, our deepest and sincerest thanks and gratitude to the productive, relevant, and very engaging partnership with you, sir, throughout the six years. Again, thank you and good luck to your new endeavor. Thanks.

SEC. COLOMA: Maraming salamat. Magandang hapon sa inyong lahat.

Ms. Ruiz: And thank you very much to your team.

SEC. COLOMA: Palakpakan po natin sina Undersecretary Rey Marfil, Asec. Paulo, si Binibining Susan Esguerra, Usec. Jess Yu, Zandro Sison at ang buong pangkat.